با آبگيرى سد سيوند پاسارگاد نابود خواهد شد

گروه اجتماعى: سد سيوند در دو كيلومترى مقبره كوروش «پاسارگاد» قرار گرفته و اين اثر تاريخى در صورت آبگيرى سد در طول سال ها صد درصد تخريب مى شود.رضا حيدرى سرپرست كاوش «محوطه ۶۴ تنگه بلاغى» و مسئول تيم كاوشگرى ايران، لهستان با اعلام اين موضوع در جمع خبرنگاران كميته ميراث فرهنگى گفت: من در چالوس بزرگ شده ام و مى دانم رطوبت چگونه فضا را از بين مى برد. در مشاهداتى كه از پاسارگاد داشته ام، آثارى از گل سنگ بر مقبره ديده ام كه از عوامل تخريب و آسيب به آثار تاريخى است. وسعت اين سد و آبگيرى آن به گونه اى است كه تا ۵۰ سال آينده تخليه نمى شود. همچنين درياچه ايجاد شده به عنوان يك مكان تفريحى محسوب خواهد شد و رفت و آمد ماشين ها و افراد سبب آلودگى مى شود. كوهستانى بودن منطقه و بارش باران آلودگى ها را به بسيارى از مناطق ديگر منتقل مى كند كه اين پديده از عوامل تخريب آثار به حساب مى آيد. حيدرى با اشاره به اينكه تيم هاى مشترك ايران، ايتاليا، فرانسه و لهستان در تنگه بلاغى مشغول به فعاليت هستند، گفت: دكتر عطايى بيش از ۱۳۱ محوطه باستانى را در اين منطقه شناسايى كرد و از سال ۸۳-۸۲ اهميت اين منطقه براى ميراث فرهنگى سبب شروع فعاليت  باستان شناختى شد. وى همچنين افزود: در صورت آبگيرى، بيش از ۷۰ سايت تاريخى باستانى زير آب مى رود. در حال حاضر پس از مستندسازى برخى آثار براى جلوگيرى از تخريب، مجدداً آثار را زير خاك مدفون كرده ايم و برخى باستان شناسان نيز ترجيح داده اند كه مناطق تاريخى را كاوش نكنند تا از آسيب در امان باشند. حيدرى مى گويد بايد بين بد و بدتر يعنى آبگيرى سد و زير آب رفتن محوطه تاريخى بد را انتخاب كرده و سد را آبگيرى نكرد. او با اشاره به راه شاهى كه در اثر آبگيرى به زير آب مى رود، گفت: اين راه شاهى از زمان هخامنشى تا دوره اسلامى مورد استفاده بوده و در اصل يك فرآيند تاريخى با آبگيرى سد از بين مى رود. به گفته حيدرى طبق اطلاعات به دست آمده طرح سد مربوط به پيش از انقلاب بوده و ساخت آن از ۱۱ سال پيش آغاز شده است، اما هنوز مشخص نيست چه كسى در ميراث فرهنگى با ساخت اين سد موافقت كرده است. درحالى كه مسئولان يونسكو از سد بازديد كرده اند و تاكنون هيچ اظهارنظرى در اين زمينه نشده و به گفته حيدرى يونسكو تا زمان آبگيرى عكس العملى نشان نخواهد داد، اما اظهارنظر يونسكو در آن زمان را نگران كننده توصيف كرد.اين مسائل درحالى عنوان مى شود كه حسين مرعشى رئيس پيشين سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى گفته بود نمى توان سدسازى را كه لازمه تمدن امروز و فرداى ايران است فداى آثار تاريخى و باستانى كرد. اما به اعتقاد بسيارى از كارشناسان كمتر جايى در كشور وجود دارد كه به اين شكل تداوم زندگى را به عينه بتوان در آن مشاهده كرد. اين تنگه نخستين جايى است كه مى توان در مورد خصوصيات و نحوه زندگى مردم دوره هخامنشى اطلاعاتى به دست آورد كه در صورت توسعه كاوش ها و مطالعات در اين منطقه مى توان اطلاعات فراوانى درخصوص مردم آن دوره كسب كرد. براساس نظر باستان شناسان و گياه شناسان به علت بكر بودن تنگه بلاغى گياهانى در اين منطقه وجود دارد كه در صورت انجام مطالعات كامل بر روى آنها مى توان به نوع گل ها، درختان و پوشش گياهى كه در باغ هاى پاسارگاد، كوروش و داريوش وجود داشته، پى  برد.مهندس «محمدحسن طالبيان» مدير بنياد پژوهشى پارسه و پاسارگاد درباره يافته هاى كاوشگران در اين دره نيز پيشتر گفته بود: باستان شناسان در فصل اول كاوش بخشى از بقاياى معمارى يك روستاى هخامنشى كه شايد قدمت آن به دوران فراهخامنشى نيز برسد با ديوارهاى دفاعى و لوله هاى سفالى دفع فاضلاب و يك منطقه توليدى ابزارآلات كشاورزى كه احتمالاً متعلق به دوران ساسانى است را پيدا كردند. او تاكيد مى كند كه زمان بيشترى لازم است تا براى تعيين قدمت و تاريخچه آنها مطالعات كافى صورت گيرد و ساير آثار باستانى مدفون در اين بخش پيدا شود.همچنين دو كوره سفالگرى از هفت هزار و ۵۰۰ سال پيش، يك محوطه باستانى هفت هزارساله، تدفين اموات مربوط به شش هزارسال پيش، آثارى از بقاياى دوره عيلامى، دو اسكلت دفن شده همراه اشيا در گور، يك گورستان كلان سنگى ساسانى، خمره ذخيره آذوقه (بزرگ ترين ظرف باستانى ايرانى با وزنى معادل ۱۲۰ كيلوگرم)، حوض ساخته شده از لاشه سنگ با اندود گچ، مهر باستانى با نقوش افقى و قدمت پنج هزار و پانصد سال كه در اين منطقه از نظر تجارى حائز اهميت است، كوره هاى ذوب فلز و دو گورستان دسته جمعى از ديگر آثارى است كه تاكنون در اين دره به دست آمده است.به گفته مسئولان سد سيوند امسال در فصل باران آبگيرى مى شود. اين سد، در شمال شهر مرودشت به روش خاكى احداث مى شود. تاج آن به طول ۶۲۰ متر و ارتفاع آن ۶۰ متر است كه در هر ثانيه پنج هزار و ۶۰۰ مترمكعب آب از سرريز آن تخليه مى شود. گنجايش كل مخزن ۲۵۵ ميليون مترمكعب اعلام شده كه در پشت سد فضايى معادل ۱۲ هزار هكتار آب جمع مى شود.

دی ماه

 آسمان دی ماه 1385

تهيه و تدوين:مهندس مسعود عتيقي،مدیر انجمن نجوم آماتوري ايران

دی ماه و ماه آغازین فصل سرد زمستان  از راه رسید .بویژه آنکه از اواسط پاییز شاهد سرمای زمستانی بوده ایم و این خود تمرینی برای رصدهای شما از رویدادهای خاص آسمانی در شرایط سخت می تواند محسوب شود . ساعت 52  : 3 بامداد روز جمعه اول دیماه ، زمستان آغاز و خورشید به نقطه انقلاب زمستانی می رسدیعنی بیشترین جدایی بین مکان خورشید واستوای سماوی در بخش جنوبی کره آسمان که پیش از اینها از آن به عنوان راس الجدی یاد می کردند . شب یلدا این طولانی ترین شب سال ، کوتاهترین روز را پشت سرخود خواهد داشت و از این پس رفته رفته روزها بلند و شبها کوتاه می شود تا به اعتدال در آغاز بهار برسد . مراسم شب یلدا سرآغازی برای جمع های دوستانه است که عصر پنج شنبه 30  آذر با حضورتان در همایش پایان فصل پاییز انجمن اولین گردهمایی صمیمی یلدا را در جمعی آسمانی تجربه می کنید و بدنبال آن در جمع بزرگترها و فامیل در شب یلدا به انتقال دانسته ها و حتماً ترویج نجوم آماتوری می پردازید و از شیرینیها و جذابیتهای مطالعه اجرام آسمانی با دیگران سخن خواهید گفت . فلسفه شب یلدا و این مراسم نیز بدور از این ایده ها نبوده است ضمن آنکه باعث افزایش صمیمیت ، آگاهی از دانستنیهای اساطیری و اشعار بزرگان این اهورایی سرزمین و توجه ویژه به علم نجوم با عنایت به مکان قرار گیری خورشید در این شب و روز خاص،خواهد شد . با این گفتار به سراغ رویدادهای آسمانی دی رفته و با مهر تابان که در جنوبی ترین نقطه شرقی طلوع ودر جنوبی ترین نقطه غربی غروب می کند سخن را آغاز می نماییم . خورشید در صورت فلکی کمان در ابتدای دی ماه و در پایان این ماه به صورت فلکی بزغاله می رسد . آغازین روزهای  دی خبر از آغاز سال 2007 میلادی دارد و همین جا به هموطنان عزیز مسیحی بویژه اعضای محترم  انجمن که از جامعه  محترم ارامنه کشور می باشند تبریک  عرض مینماییم وسالی پر ازموفقیت را برای این عزیزان آرزومندیم.از نکات جالب این ماه آن است که روز اول ماه ذیحجه نیز با روز اول دی و روز پایانی ذیحجه نیز با30 دیماه مصادف شده است و دقیقاً ماه قمری و خورشیدی با هم آغاز و پایان  می یابند و از سوی دیگر ذی الحجه امسال همچون دی 30

روزه است .کمان ابروی زیبای ذی الحجه را در روزهای آغازین دی در افق غربی مشاهده خواهید نمود .در شامگاه دوشنبه 4 دی ، سیاره اورانوس بالاترازهلال افزاینده ذیحجه قرارگرفته است وباجدایی زاویه ای 3 درجه این دو جرم را می توانید مشاهده نمایید .در این روز مناسبت بسیار بزرگی همچون تولد حضرت عیسی ابن مریم قرار دارد.سیاره اورانوس درقدر نورانیت 88/5 است و در بالا و کمی سمت چپ هلال جا خوش کرده است . حدود ساعت 15/22در افق غرب جنوب غرب ماه و بدنبال آن سیاره سبز اورانوس غروب می کند .صورت فلکی سطل آب میزبان این دو جرم آسمانی است .

یکشنبه 10 دیماه به یک تجربه جالب بپردازید و آن اینکه علیرغم حرکت ظاهری ماه از شرق به غرب در آسمان (آیا علت این حرکت را میدانید ؟) اما واقعاً ماه از غرب به شرق در کره سماوی جابه جا می شود . امشب پس از غروب خورشید ماه را در نزدیکی خوشه زیبای 45 M  و یا همان خوشه معروف پروین مشاهده می کنید . با گذشت زمان و سپری شدن شب مسلماً مشاهده خواهید کرد که فاصله ماه از این خوشه بیشتر و بیشتر می شود و با در نظر داشتن ثبات ستارگان و خوشه های ستاره ای در آسمان ، جهت واقعی حرکت ماه را خواهید یافت . این تجربه را با دیگر ستارگان نیز می توانید تکرار نمایید .جالب است بدانید ساکنان آمریکای شمالی در این شب یک اختفا از خوشه پروین و ماه  را شاهد هستند . یعنی جرم دورتر ( 45M  ) در پشت ماه قرار می گیرد .

 بارش شهابی کوادرانتی  و یا ربعی در چهار شنبه 13 دیماه با ZHR 100 شهاب به اوج خود می رسد.این صورت فلکی دیگر در آسمان جایگاهی ندارد و صورت فلكي نامعلوم كوادرانز مورالايز در برخي از اطلسهاي آسمان در قرن 19 ميلادي نشان داده شده است و در سال 1920 ميلادي، هنگاميكه اتحاديه جهاني اخترشناسي ليست جديدي از 88 صورت فلكي درآسمان ارايه كرد، نام اين صورت فلكي حذف گرديد ولي بخاطر بارش شهابي كوادرانتي نام آن هنوز وجود دارد، اما کانون بارش بین صور عوا،اژدها و هرکول است. اين شهابها با سرعت Km/S 41  با جو زمين برخورد مي كنند. عامل اين بارش هم همچون بارش جوزايي كمي عجيب و ناشناخته باقي مانده است و يك جرم سيارك مانند اين بارش را نيز بوجود مي آورد كه از يخ و سنگ و با چندين كيلومتر قطر در سال 2003 ميلادي توسط سازمان فضايي امريكا (ناسا) شناسايي شد. اين سيارك يك جرم با دوره کوتاه چرخش  بدور خورشيد است .

شبانگاه شنبه 16 دی، ماه پس از بدر در کنار سیاره حلقه به گردن کیوان در صورت فلکی شیر است کمی بعد از ساعت 23 از افق شرق این دو طلوع می کنند و جدایی آنها کمتر از 1 درجه ( 59 دقیقه کمان ) است ، عکسهای زیبایی از این همنشینی می توانید بگیرید اگر و اگر ماه به این بزرگی و با این نور زیاد نبود .  قدر کیوان 2/0 است . ستاره مشهور قلب الاسد در پایین این اجرام با قدر 3/1 می درخشد .در شبهایی که ماه در آسمان نیست و یا کم نور است فرصت را مغتنم شمرده و به بررسی کهکشانهای دور دست و اجرام غیر ستاره ای با دوربینهای دو چشمی و تلسکوپهای آماتوری خود بپردازید . سه شنبه 26 دی ماه جرم ستاره مانند سفیدرنگ در بالای هلال و در افق بامدادی ، سیاره عظیم الجثه برجیس است و در بامداد چهاشنبه 27 دی هلال در نزدیکی سیاره سرخ  بهرام  قرار دارد  ( 5 درجه پایین تر و سمت راست سیاره بهرام ).

همنشینی زیبای دیگر همراه شدن ناهید این ملکه آسمان شب با سیاره قدر هشتم نپتون است که در شامگاه روز پنج شنبه 28 دی به اندازه 4/1 درجه ازیکدیگر جدایی دارند و نپتون در شمال سیاره ناهید قرار می گیرد.